𝐅𝐢𝐫𝐬𝐭 𝐑𝐞𝐠𝐢𝐨𝐧𝐚𝐥 𝐂𝐨𝐧𝐟𝐞𝐫𝐞𝐧𝐜𝐞 𝐰𝐢𝐭𝐡 𝐉𝐮𝐝𝐠𝐞𝐬 𝐚𝐧𝐝 𝐏𝐫𝐨𝐬𝐞𝐜𝐮𝐭𝐨𝐫𝐬: 𝐀𝐝𝐯𝐚𝐧𝐜𝐢𝐧𝐠 𝐀𝐜𝐜𝐞𝐬𝐬 𝐭𝐨 𝐉𝐮𝐬𝐭𝐢𝐜𝐞 𝐟𝐨𝐫 𝐒𝐮𝐫𝐯𝐢𝐯𝐨𝐫𝐬 𝐨𝐟 𝐖𝐚𝐫𝐭𝐢𝐦𝐞 𝐒𝐞𝐱𝐮𝐚𝐥 𝐕𝐢𝐨𝐥𝐞𝐧𝐜𝐞: 𝐂𝐫𝐢𝐦𝐢𝐧𝐚𝐥 𝐀𝐜𝐜𝐨𝐮𝐧𝐭𝐚𝐛𝐢𝐥𝐢𝐭𝐲 𝐚𝐧𝐝 𝐭𝐡𝐞 𝐑𝐢𝐠𝐡𝐭 𝐭𝐨 𝐂𝐨𝐦𝐩𝐞𝐧𝐬𝐚𝐭𝐢𝐨𝐧

In marking of 14 April – the Memorial Day for Survivors of Sexual Violence during the last war in Kosovo, the Kosovo Rehabilitation Centre for Torture Victims (KRCT) organized the first regional conference bringing together judges and prosecutors from Kosovo, Croatia, and Bosnia and Herzegovina. The event created an important platform for professional dialogue on strengthening access to justice and advancing effective mechanisms for accountability, reparations, and compensation for survivors of wartime sexual violence.

Held on this significant commemorative day, the conference highlighted the continued need to address the legacy of conflict-related sexual violence through survivor-centered and rights-based approaches. Participants exchanged experiences and legal practices from across the region, with a focus on overcoming persistent barriers that survivors face in seeking justice.

A particularly powerful moment of the conference was the participation of survivors Vasfije Krasniqi, Shyhrete Tahiri, and Ramadan Nishori, whose testimonies conveyed both the pain endured and the resilience demonstrated by survivors. Their voices gave profound meaning to the discussions and served as a reminder that justice processes must remain grounded in the lived realities of those most affected.

Across two dedicated discussion panels, one with judges and one with regional prosecutors, participants examined practical pathways for improving judicial responses to wartime sexual violence cases. Discussions addressed the possibility of awarding compensation through criminal judgments, reducing unnecessary procedural delays, and ensuring survivors are protected from re-traumatization throughout legal proceedings. The importance of trauma-informed approaches within justice institutions was also emphasized.

In addition, participants underlined the urgent need for the development of a comprehensive national strategy for the investigation and prosecution of war crimes, including conflict-related sexual violence, as an essential step toward accountability and long-term trust in institutions.

The conference concluded with a joint call to strengthen regional cooperation, recognizing that cross-border collaboration among judicial institutions is essential for uncovering truth, prosecuting crimes, securing reparations, and delivering full and dignified justice for all survivors.

KRCT extends its sincere gratitude to the survivors, speakers, participants, and regional partners whose contribution made this important event possible and reaffirmed the collective commitment to advancing the rights of survivors.

This conference was organized within the framework of the project “Enhancing Transitional Justice Effectiveness,” supported by GIAI and co-funded by the EU.

Konferenca e parë me gjyqtarë dhe prokurorë nga rajoni: Avancimi i qasjes në drejtësi për të mbijetuarit e dhunës seksuale të luftës: Përgjegjësia penale dhe e drejta për kompensim

Në shënim të 14 Prillit – Ditës Memoriale të të Mbijetuarve të Dhunës Seksuale gjatë Luftës së Fundit në Kosovë, Qendra Kosovare për Rehabilitimin e të Mbijetuarve të Torturës (QKRMT) organizoi konferencën e parë rajonale që mblodhi gjyqtarë dhe prokurorë nga Kosova, Kroacia dhe Bosnja e Hercegovina. Ky aktivitet krijoi një platformë të rëndësishme për dialog profesional mbi forcimin e qasjes në drejtësi dhe avancimin e mekanizmave efektivë për llogaridhënie, reparacione dhe kompensim për të mbijetuarit e dhunës seksuale gjatë luftës.

E mbajtur në këtë ditë të rëndësishme përkujtimore, konferenca vuri në pah nevojën e vazhdueshme për t’u përballur me trashëgiminë e dhunës seksuale të luftës, përmes qasjeve të përqendruara te të mbijetuarit dhe të bazuara në të drejta. Pjesëmarrësit shkëmbyen përvoja dhe praktika ligjore nga rajoni, me fokus në tejkalimin e pengesave të vazhdueshme me të cilat përballen të mbijetuarit në kërkimin e drejtësisë.

Një nga momentet më domethënëse të konferencës ishte pjesëmarrja e të mbijetuarve Vasfije Krasniqi, Shyhrete Tahiri dhe Ramadan Nishori, dëshmitë e të cilëve përcollën si dhimbjen e përjetuar, ashtu edhe forcën dhe qëndrueshmërinë e treguar nga të mbijetuarit. Zërat e tyre i dhanë kuptim të thellë diskutimeve dhe shërbyen si kujtesë se proceset e drejtësisë duhet të mbeten të rrënjosura në realitetin jetësor të atyre që janë prekur më së shumti.

Në kuadër të dy paneleve të veçanta të diskutimit, njëri me gjyqtarë dhe tjetri me prokurorë rajonal, pjesëmarrësit shqyrtuan rrugë praktike për përmirësimin e reagimit gjyqësor ndaj rasteve të dhunës seksuale të luftës. Diskutimet trajtuan mundësinë e dhënies së kompensimit përmes aktgjykimeve penale, zvogëlimin e vonesave të panevojshme procedurale dhe garantimin e mbrojtjes së të mbijetuarve nga ri-traumatizimi gjatë proceseve gjyqësore. Gjithashtu, u theksua rëndësia e qasjeve të informuara nga trauma brenda institucioneve të drejtësisë.

Po ashtu, pjesëmarrësit nënvizuan nevojën urgjente për zhvillimin e një strategjie gjithëpërfshirëse kombëtare për hetimin dhe ndjekjen penale të krimeve të luftës, përfshirë dhunën seksuale gjatë luftës, si hap thelbësor drejt llogaridhënies dhe ndërtimit afatgjatë të besimit në institucione.

Konferenca përfundoi me një thirrje të përbashkët për forcimin e bashkëpunimit rajonal, duke theksuar bashkëpunimin ndërmjet institucioneve të drejtësisë si hap thelbësor për zbardhjen e së vërtetës, ndjekjen penale të krimeve, sigurimin e reparacioneve dhe ofrimin e drejtësisë së plotë dhe dinjitoze për të gjithë të mbijetuarit.

QKRMT shpreh mirënjohjen e saj të sinqertë për të mbijetuarit, folësit, pjesëmarrësit dhe partnerët rajonal, kontributi i të cilëve bëri të mundur realizimin e këtij aktiviteti të rëndësishëm dhe riafirmoi përkushtimin e përbashkët për avancimin e të drejtave të të mbijetuarve.

Kjo konferencë u organizua në kuadër të projektit “Enhancing Transitional Justice Effectiveness”, i mbështetur nga GIAI dhe i bashkë financuar nga BE.